Nasıl kullanılır?
- Formül kutusuna formülü yazın. Her önerme için küçük bir harf, gruplamak için parantez kullanın.
- Sonuç satırını okuyun: her zaman doğru, her zaman yanlış ya da yalnızca bazı satırlarda doğru.
- Doğruluk tablosunu satır satır okuyun: D doğru, Y yanlış demektir; son sütun formülün değeridir.
Bağlaçlar nasıl okunur
Bağlaçların anlamı klasik mantıktaki anlamdır. Değil (¬φ), φ doğru değilse doğrudur. Ve (φ ∧ ψ) iki parça da doğruysa doğrudur; veya (φ ∨ ψ) en az bir parça doğruysa doğrudur. Ise (φ → ψ), φ doğru ve ψ yanlış olmadıkça doğrudur; ancak ve ancak (φ ↔ ψ) ise iki parçanın değeri aynı olduğunda doğrudur.
Stanford Felsefe Ansiklopedisi, klasik mantık maddesinde bu doğruluk koşullarını verir. Ancak ve ancak bağlacını (φ → ψ) ve (ψ → φ) kısaltması olarak tanımlar; bu, yukarıdaki kuralla aynıdır.
¬p p yanlışsa doğru
p ∧ q p ve q ikisi de doğruysa doğru
p ∨ q p ya da q (ya da ikisi) doğruysa doğru
p → q yalnızca p doğru, q yanlış olduğunda yanlış
p ↔ q p ve q aynı değerdeyse doğruTablo nasıl kurulur ve okunur
- Her harf doğru ya da yanlış olabilen bir önermedir. n harf varsa 2 üssü n satır vardır: iki harf 4 satır, altı harf 64 satır eder.
- Alfabetik olarak ilk harf satırların ilk yarısında doğrudur ve son harf en hızlı değişir; iki harf için satırlar DD, DY, YD, YY biçimindedir.
- Totoloji her satırda doğru, çelişki her satırda yanlıştır; bunların dışındaki formül karşıt (bazı satırlarda doğru) sayılır ve değeri satıra bağlıdır.
Parantez yoksa nasıl okunur
Bu sayfa parantezi olmayan bir formülü sabit bir sırayla okur: önce değil, sonra ve, sonra veya, sonra ise, en son ancak ve ancak. Ise zinciri sağa gruplanır; p → q → r, p → (q → r) demektir. Başka bir okuma istiyorsanız parantez kullanın; örneğin p ∨ q ∧ r, p ∨ (q ∧ r) olarak okunur.
Örnek: p → q
p → q formülünde iki harf vardır, bu nedenle tablo dört satırdır. Formül yalnızca p doğru ve q yanlış olan satırda yanlıştır; sonuç, bazı satırlarda doğru ve bazılarında yanlış olmasıdır.
| p | q | p → q |
|---|---|---|
| D | D | D |
| D | Y | Y |
| Y | D | D |
| Y | Y | D |
Sık sorulan sorular
Totoloji nedir?
Totoloji, harflerinin doğruluk değerleri ne olursa olsun, doğruluk tablosunun her satırında doğru olan formüldür. Sayfa bunu Her zaman doğru olarak gösterir; örneğin (p ∧ q) → p.
Totoloji ile çelişki arasındaki fark nedir?
Totoloji her satırda doğrudur; p ∧ ¬p gibi bir çelişki ise her satırda yanlıştır. Bazı satırlarda doğru, bazılarında yanlış olan formül karşıt sayılır.
Neden 2 üssü n satır var?
Her harf doğru ya da yanlış olabilir ve satırlar bu değerlerin her kombinasyonunu sıralar. İki harfle 2 x 2 = 4 satır, üç harfle 8 satır vardır.
Klavyemdeki simgeleri kullanabilir miyim?
Evet. ! ya da ~ değil, & ve, | veya, -> ise, <-> ancak ve ancak anlamına gelir. Sayfa bunları ¬ ∧ ∨ → ↔ simgeleriyle aynı şekilde okur.
Sayfa neden yalnızca altı harfe izin veriyor?
Altı harf 64 satır eder ve ekrana sığar. Daha çok harf içeren bir formülü daha küçük parçalara ayırarak inceleyebilirsiniz.
Formülüm kaydediliyor mu?
Hayır. Tablo tarayıcınızda kurulur ve yazdığınız hiçbir şey bize gönderilmez.
Kaynaklar
Rakamlar ve metin en son 10 Kasım 2026 Salı tarihinde kontrol edildi.