Nasıl kullanılır?
- Değerler ve ağırlıklar kutusunda her satıra bir değer ve ağırlığını yazın; örneğin 4 kredilik bir dersin notu 85 ise 85 4.
- İsterseniz ikisinin arasına noktalı virgül koyun, örneğin 78; 3. Boş satırlar yok sayılır.
- Yazdıkça Ağırlıklı ortalama ve Toplam ağırlık değerlerini okuyun.
- Her değeri ve ağırlığı tablosunu ve Nasıl hesaplandı bölümünü kontrol ederek her çarpımın nasıl toplandığını görün.
Formül
Ağırlıklı ortalamada her değer, ağırlığı oranında sonuca katkı yapar. Her değer ağırlığıyla çarpılır, çarpımlar toplanır ve ağırlıkların toplamına bölünür. Bütün ağırlıklar 1 olduğunda bu, sıradan ortalamaya eşittir.
Ağırlıkların toplamına bölmek sonucu gerçek bir ortalama yapar. Ağırlıklar 0 ya da daha büyükse sonuç her zaman en küçük ve en büyük değer arasında kalır.
ağırlıklı ortalama = Σ(değer × ağırlık) ÷ Σ(ağırlık)Notlar kredilere göre ağırlıklandırılır
4 kredilik bir dersin, 1 kredilik bir dersten not ortalamanıza daha fazla etki etmesi beklenir. Her ders notunu değer, kredisini ağırlık olarak yazın. Sonuç, kredi başına ortalama nottur; dönem ya da mezuniyet ortalamasını kredilere göre hesaplamanın yaygın bir yoludur.
Kendi okulunuzun kurallarına bakın: kimi okullar yüzlük sistem yerine harf ya da puan kullanır, kimileri başarısız dersleri ya da tekrar alınan dersleri hesaba katmaz. Bu hesap makinesi yalnızca girdiğiniz sayılarla çalışır; bu kuralları bilmez.
Fiyatlar adede göre ağırlıklandırılır
Bir ürünü farklı fiyatlardan aldıysanız ortalama birim fiyatı bulmak için her birim fiyatı değer, o fiyattan aldığınız adedi ağırlık olarak yazın. Sonuç, birim başına ortalama fiyattır. Fiyatların basit ortalaması ise küçük ve büyük alımlara aynı ağırlığı verir.
Örnek: dört ders
Notlar 85 (4 kredi), 78 (3 kredi), 91 (3 kredi) ve 88 (2 kredi). Her not kredisiyle çarpılınca 340, 234, 273 ve 176 eder: 12 krediye bölünecek toplam 1.023.
Ağırlıklı ortalama 1.023 ÷ 12 = 85,25'tir. Dört notun basit ortalaması 85,5 olurdu; bu biraz daha yüksek, çünkü kredileri ağırlık olarak kullandığınızda 2 kredilik dersteki 88 daha az etki eder.
| Değer | Ağırlık | Değer × ağırlık |
|---|---|---|
| 85 | 4 | 340 |
| 78 | 3 | 234 |
| 91 | 3 | 273 |
| 88 | 2 | 176 |
| Toplam | 12 | 1.023 |
Sık sorulan sorular
Ağırlıklı ortalama ile basit ortalama arasındaki fark nedir?
Basit ortalamada her değer aynı ağırlığa sahiptir. Ağırlıklı ortalamada her değer, kredi ya da adet gibi ağırlığı oranında pay alır; büyük ağırlıklar sonucu kendi değerlerine doğru çeker.
Ondalık sayı ya da yüzde kullanabilir miyim?
Evet. Ondalık sayıyı virgülle yazın, örneğin 85,5 4; yüzdeyi ise sayısıyla yazın, örneğin %85 için 85. Sonuç da bu durumda bir yüzde olur.
Neden bir satırda hata alıyorum?
Mesaj satır numarasını gösterir. Her satırda tam olarak iki sayı, bir değer ve bir ağırlık olmalıdır; boşlukla ya da noktalı virgülle ayrılmış. Ağırlık negatif olamaz ve en az bir ağırlık 0'dan büyük olmalıdır.
Ağırlık 0 olabilir mi?
Evet. Ağırlığı 0 olan satır tabloda görünür ama ortalamayı değiştirmez. Bütün ağırlıklar 0 ise ortalama hesaplanamaz ve hesap makinesi bunu söyler.
Girdiğim sayılar bir yere gönderiliyor mu?
Hayır. Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz hiçbir şey sunucumuza gönderilmez.
Kaynaklar
- Wikipedia: Weighted arithmetic mean (İngilizce), formül
- Wikipedia: Ağırlıklı ortalama (Türkçe), tanım
Rakamlar ve metin en son 10 Kasım 2026 Salı tarihinde kontrol edildi.