Nasıl kullanılır?
- Sayı kutusuna sayıyı yazın. Ondalık için virgül ya da nokta, bilimsel gösterim için e harfi kullanabilirsiniz.
- Seçilen basamağa yuvarlanmış ve Sayının anlamlı basamağı değerlerini okuyun. Basamak sayısını değiştirerek başka yuvarlamalara bakın.
- Hesap için Bir ikinci sayıyla işlem seçeneğini belirleyin ve İkinci sayı kutusunu doldurun.
- Nasıl hesaplandı bölümünde her adımda hangi kuralın uygulandığını izleyin.
Anlamlı basamaklar nasıl sayılır?
Sıfır olmayan her rakam anlamlıdır. Sıfır olmayan rakamlar arasındaki sıfırlar da anlamlıdır. Baştaki sıfırlar anlamlı değildir: 0,00450 sayısında baştaki üç sıfır yalnızca ondalık ayracın yerini gösterir; sayının anlamlı basamakları 4, 5 ve 0'dır, yani üç tanedir.
Sondaki sıfırlar yalnızca ondalık ayraç varsa anlamlıdır: 1200,50'nin altı anlamlı basamağı vardır, 1200'ün ise iki. Bilimsel gösterimde mantissadaki her rakam sayılır; bu yüzden 1,20 × 10³'ün üç anlamlı basamağı vardır.
Yuvarlama ve işlemler
Bir sayıyı n anlamlı basamağa yuvarlamak, sıfır olmayan ilk rakamdan başlayarak ilk n rakamı tutar. Tutulan son rakamdan sonraki rakam 5 ya da daha büyükse son rakam bir artırılır; bu nedenle 1200,50 üç basamağa 1,20 × 10³ olur.
Çarpım ve bölümün anlamlı basamağı, iki sayıdan az olanın anlamlı basamağı kadardır. Toplam ve farkın ondalık basamağı ise iki sayıdan az ondalık basamağa sahip olanın ondalık basamağı kadardır. Sonuç bu hassasiyete yuvarlanır.
x × y ya da x ÷ y: sonuç, x ve y'nin az olan anlamlı basamağına yuvarlanır
x + y ya da x − y: sonuç, x ve y'nin az olan ondalık basamağına yuvarlanırHesap makinesinin kapsamadığı durumlar
- Yuvarlamada 15'ten fazla anlamlı basamak; yazıyla ya da kesirle yazılmış sayılar.
- Belirsizlik analizi, standart sapmalarla hata yayılımı ve yarım yukarı dışındaki yuvarlama kuralları.
- Tek bir hesapta ikiden fazla sayı: sayıları ikişer ikişer birleştirin.
Örnek: 1200,50 × 3,0
1200,50'nin altı, 3,0'ın iki anlamlı basamağı vardır; bu yüzden çarpım iki basamakta tutulur. Tam çarpım 3601,5'tir ve 3600'e yuvarlanır; iki basamağı göstermek için 3,6 × 10³ olarak yazılır.
Toplam ise farklıdır: 1200,50 + 3,0 = 1203,5. 3,0'ın bir ondalık basamağı vardır; bu yüzden toplam bir ondalık basamağa yuvarlanır.
| Sonuç | |
|---|---|
| 1200,50'nin anlamlı basamağı | 6 |
| 1200,50, 3 basamağa yuvarlanmış | 1,20 × 10³ |
| 1200,50 × 3,0 | 3,6 × 10³ |
| 1200,50 + 3,0 | 1203,5 |
Sık sorulan sorular
Neden 1200 yalnızca iki, 1200,50 ise altı anlamlı basamağa sahip?
Ondalık ayraç yoksa 1200'ün sondaki sıfırları yer tutucudur ve sayılmaz. 1200,50 gibi ondalık ayraçlı bir sayıda ise yazılan her rakam ölçülmüş kabul edilir; sondaki sıfırlar da dahil.
Anlamlı basamaklı bir sayıyı bilimsel gösterimle nasıl yazarım?
Mantissayı noktadan önce bir rakamla, onluk kuvveti sonrasında yazın; örneğin 1,20 × 10³ için 1.20e3 yazılır. Mantissadaki her rakam sayılır; bu yüzden 1.20e3'ün üç anlamlı basamağı vardır.
Sonuç neden en az hassas girdinin basamağına yuvarlanır?
Bir hesap, en az hassas girdisinden daha hassas olamaz. Fazla basamakları tutmak, ölçülmüş sayıların sahip olmadığı bir hassasiyeti gösterir.
Anlamlı basamak ile ondalık basamak arasındaki fark nedir?
Ondalık basamaklar ondalık ayracın sonrasındaki rakamları sayar. Anlamlı basamaklar ise sıfır olmayan ilk rakamdan itibaren sayar. Çarpım ve bölüm anlamlı basamak kuralına, toplam ve fark ondalık basamak kuralına uyar.
Hesap makinesi sıfırı nasıl sayar?
Kabul gereği sıfır bir anlamlı basamak sayılır ve bunu adımlarda belirtir. Yazılan sıfırlar için başka kurallar da vardır; bu yüzden dersinizin ya da laboratuvarınızın kuralını kontrol edin.
Yazdığım sayılar bir sunucuya gönderiliyor mu?
Hayır. Sayma ve yuvarlama tarayıcınızda yapılır; yazdığınız hiçbir şey sunucumuza gönderilmez.
Kaynaklar
Rakamlar ve metin en son 10 Kasım 2026 Salı tarihinde kontrol edildi.