Nasıl kullanılır?
- Birinci sayı kutusuna kesri yazın: 3/4, karışık sayı için 1 1/2 ya da ondalık sayı için 0,75.
- İşlem listesinden toplama, çıkarma, çarpma ya da bölmeyi seçin.
- İkinci sayı kutusuna ikinci sayıyı yazın. Sonuç yazdıkça görünür.
- Sadeleştirilmiş sonuç değerini okuyun, ardından Nasıl hesaplandı bölümünde her satırı kontrol edin.
Kesirlerle dört işlem nasıl yapılır?
Kesirleri toplarken ya da çıkarırken iki kesrin paydası aynı olmalıdır. Bunun için iki paydanın en küçük ortak katı (EKOK) kullanılır: 3/4 + 1/6 işlemi 24 yerine 12 paydasıyla yapılır.
Çarpmada paylar kendi aralarında, paydalar kendi aralarında çarpılır. Bölmede ikinci kesir ters çevrilir ve çarpılır, çünkü bir kesre bölmek, o kesrin tersiyle çarpmaktır.
a/b + c/d = (a·(L÷b) + c·(L÷d)) ÷ L
L = EKOK(b, d)EBOB ile sadeleştirme
Sonuç, pay ve paydanın en büyük ortak böleni (EBOB) ile en sade hâline getirilir. EBOB, Öklid algoritmasıyla bulunur. Örneğin EBOB(42, 56) = 14 olduğundan 42/56 kesri 3/4'e eşittir.
Payın ve paydanın tek ortak böleni 1 ise kesir zaten en sade hâldedir. 0,75 gibi bir ondalık sayı önce 75/100 olarak yazılır, sonra aynı şekilde sadeleştirilir.
Hesap makinesi neleri kabul eder?
- Tam sayılar, örneğin 5 ya da -5.
- Kesirler, örneğin 3/4 ya da -2/3. Eğik çizginin iki yanında boşluk olabilir.
- Karışık sayılar, örneğin 1 1/2; bu, 1 + 1/2 = 3/2 demektir.
- Ondalık sayılar, örneğin 0,75. 0.75 de kabul edilir.
- Desteklenmeyenler: tek hesapta ikiden fazla sayı, üslü sayılar ve kesrin içinde kesir.
Örnek: 3/4 + 1 1/2
İkinci sayı karışık sayıdır: 1 1/2, 3/2'ye eşittir. Paydalar 4 ve 2'dir; en küçük ortak paydaları 4 olduğundan 3/2, 6/4 olarak yazılır.
Paylar toplanır: 3 + 6 = 9, yani toplam 9/4'tür. EBOB(9, 4) = 1 olduğundan 9/4 zaten en sade hâldedir. Karışık sayı olarak 2 1/4, ondalık olarak 2,25 eder.
| Sonuç | |
|---|---|
| Sadeleştirilmiş sonuç | 9/4 |
| Karışık sayı olarak | 2 1/4 |
| Ondalık olarak | 2,25 |
Sık sorulan sorular
Karışık sayıyı nasıl yazarım?
Önce tam kısmı, bir boşluk bırakıp sonra kesri yazın: 1 1/2, bir buçuk, yani 3/2'dir. Sayı negatifse eksi işareti en başa gelir: -1 1/2.
0,75 gibi bir ondalık sayı girebilir miyim?
Evet. 0,75 tam olarak 75/100 diye okunur ve 3/4'e sadeleşir; sonuç yuvarlanmadan hesaplanır. Ondalık sayılarda virgül kullanın.
Neden sıfıra bölme hatası alıyorum?
Bölme, ikinci sayının tersiyle çarpmaktır ve 0'ın tersi yoktur. Hata aldığınızda ikinci sayıyı 0 dışında bir değerle değiştirin.
Sonucu neden hem kesir hem ondalık olarak veriyor?
Kesir tam sonuçtur: 1/3 kesri olarak kalır. Ondalık ise 0,333333 gibi yuvarlanmış bir değerdir; sonucun büyüklüğünü kolayca okumanız için verilir.
Yazdığım sayılar bir yere gönderiliyor mu?
Hayır. Hesap tarayıcınızda yapılır; yazdığınız hiçbir şey sunucumuza gönderilmez.
Çok büyük sayılarla çalışır mı?
Evet. Hesap, boyu ne olursa olsun tam sayılarla yapılır; uzun pay ve paydalar basamak kaybetmez.
Kaynaklar
- Wikipedia: Kesir (Türkçe), kesir ve karışık sayı tanımları
- Wikipedia: Greatest common divisor (İngilizce), EBOB ve Öklid algoritması
Rakamlar ve metin en son 10 Kasım 2026 Salı tarihinde kontrol edildi.