Nasıl kullanılır?
- Neyi hesaplayalım kutusundan getiriden fiyatı ya da fiyattan getiriyi seçin.
- Nominal değeri, kupon oranını ve kuponun yılda kaç kez ödendiğini girin.
- Son kupon, valör ve vade tarihlerini girin. Vade tarihi kupon takvimine uymalıdır.
- Getiriyi ya da temiz fiyatı yazın; sonra fiyatı, tahakkuk eden faizi ve süreleri aşağıda okuyun.
Fiyat ve getiri nasıl hesaplanır?
Tahvil her kupon tarihinde nominal değer × kupon oranı ÷ yılda kupon sayısı kadar kupon öder; vadede de nominal değeri geri verir. Fiyatı, bu ödemelerin valör tarihinden itibaren bir dönemlik getiriyle bugünkü değeridir. Ödenen tutar, son kupondan beri biriken faizi de içerir; piyasada görünen temiz fiyat ise bu faizi dışarıda bırakır.
Geriye N ödeme kaldığında k-inci ödeme valörden k − α dönem sonra gelir; α, içinde bulunulan dönemin geçen kısmıdır. Kirli fiyat, bu ödemelerin (1 + y ÷ m)'in eksi üssüyle indirgenmiş toplamıdır. Vadeye kalan getiri, bu toplamı temiz fiyat artı tahakkuk eden faize eşitleyen orandır; kupon tahvili için kapalı bir formülü yoktur, Newton yöntemiyle bulunur.
P_kirli = Σ CF_k ÷ (1 + y ÷ m)^(k − α)
AI = C × α
P_temiz = P_kirli − AI
C dönem kuponu = nominal değer × kupon oranı ÷ m
m yılda kupon sayısı
α içinde bulunulan dönemin geçen payı
y vadeye kalan getiri (nominal, yıllık)
Tahakkuk eden faiz ve gün sayımı
Tahakkuk eden faiz, kuponun dönemin geçen payıyla çarpımıdır ve bu pay gün sayımına göre bulunur. 30/360'ta her ay 30, yıl 360 gündür ve α = gün ÷ (360 ÷ m). Gerçek gün (ICMA) yönteminde α, son kupondan bu yana geçen gerçek günün dönemin gerçek gün sayısına bölümüdür.
- 30/360 (ABD) yöntemi, ayın 31'ini 30 sayar. ABD kurumsal tahvillerinde ve birçok ABD kurum tahvilinde kullanılır. Ayın son gününde ödeme yapan tahviller için şubat ayına özgü kurallar burada uygulanmaz.
- Gerçek gün (ICMA) yöntemi ABD Hazine tahvil ve bonolarında kullanılır; dönemin her günü eşit değer taşır.
Süre
Macaulay süresi, ödemelerin bugünkü değeriyle ağırlıklı ortalama vadesidir (yıl). Modifiye süre bunu (1 + y ÷ m) ile böler: getiri bir puan arttığında fiyatın yaklaşık yüzde kaç düşeceğini verir ve küçük değişimler için geçerlidir.
Bu hesap neleri kapsamaz?
- Kuponlar ya da satışta oluşan kazançlar üzerinden ödenen vergiler.
- Aracı kurum ve saklama ücretleri ile geri çağırma opsiyonu gibi tahvilin kendi koşulları; bunlar ödemeleri değiştirir.
- Enflasyona endeksli ya da değişken kuponlu tahviller: burada kupon sabittir.
Örnek: 1.000 TL nominal, yılda iki kupon, %6 getiri
Kupon her altı ayda 1.000 × %5 ÷ 2 = 25 TL'dir. Valör tarihi 10 Kasım 2026, 15 Eylül'de başlayan dönemin 55. günü; 30/360'ta dönem 180 gün sayıldığından α = 55 ÷ 180 = 0,3056 ve tahakkuk eden faiz 25 × 0,3056 = 7,64 TL olur.
Geriye on ödeme kalır: dokuz kupon 25 TL, sonuncusu ise 1.000 TL geri ödemeyle. Yarım yıllık %3 ile indirgenince kirli fiyat 966,03 TL çıkar (yuvarlamadan önce 966,0348). Tahakkuk eden faizi düşünce temiz fiyat 958,40 TL, cari getiri 50 ÷ 958,40 = %5,22 ve süreler Macaulay için 4,3189 yıl, modifiye için 4,1931 yıldır.
| Değer | Tutar |
|---|---|
| Tahakkuk eden faiz | 7,64 TL |
| Kirli fiyat (ödenen tutar) | 966,03 TL |
| Temiz fiyat | 958,40 TL |
| Macaulay süresi | 4,3189 yıl |
| Modifiye süre | 4,1931 yıl |
Sık sorulan sorular
Temiz fiyat ile kirli fiyat arasındaki fark nedir?
Kirli fiyat alıcının ödediği tutardır: temiz fiyat artı son kuponundan beri biriken faiz. Piyasada fiyatlar genellikle temiz gösterilir; tahakkuk eden faiz valörde eklenir.
Getiri yükselince fiyat neden düşer?
Ödemeler sabittir; getiri yükseldikçe her ödeme daha yüksek bir oranla indirgenir ve bugün daha az değer taşır. Getiri kupon oranına eşitse, kupon tarihinde tahvil nominal değerinden satılır.
30/360 ile gerçek gün arasındaki fark nedir?
30/360 her ayı 30, yılı 360 gün sayar; gerçek gün yöntemi dönemin gerçek günlerini sayar. ABD kurumsal tahvillerinde genellikle 30/360, ABD Hazine tahvillerinde gerçek gün kullanılır; tahakkuk faizi bu yüzden biraz farklı çıkar.
Vadeye kalan getiri, benim kazancım mı?
Yalnızca tahvili vadesine kadar tutar, kuponları zamanında alır ve her kuponu aynı getiriyle yeniden değerlendirirseniz. Yeniden yatırım oranları değiştiğinden gerçekleşen getiri farklı olabilir.
Modifiye süre bana ne söyler?
Getiri değiştiğinde fiyatın ne kadar oynayacağını tahmin eder. 4,19 modifiye süre, getiri bir puan artınca fiyatın yaklaşık %4,19 düşmesi demektir; büyük değişimlerde bu bir yaklaşımdır.
Girdiğim bilgiler bir sunucuya gönderiliyor mu?
Hayır. Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz hiçbir bilgi bize gönderilmez.
Kaynaklar
- Wikipedia (İngilizce): Bond valuation, bugünkü değer, temiz ve kirli fiyat
- Wikipedia (İngilizce): Yield to maturity, sıfır kuponlu formül, kupon tahvili ve cari getiri
- Wikipedia (İngilizce): Duration (finance), Macaulay ve modifiye süre
- Wikipedia (İngilizce): Day count convention, 30/360 ABD ve gerçek gün ICMA
Rakamlar ve metin en son 10 Kasım 2026 Salı tarihinde kontrol edildi.