Nasıl kullanılır?
- Aylık net gelir alanına her ay eline geçen tutarı yazın.
- Zorunlu giderler, İstekler ve Birikim ve ek borç ödemesi oranlarını, toplamları yüzde 100 olacak şekilde bırakın ya da değiştirin.
- Sonuçtaki üç grubun tutarını okuyun. Oran kontrolü kırmızıysa oranları yeniden ayarlayın.
- Gruplara göre tutar tablosunu açın; her grubun oranını, tutarını ve toplamı ile Hesap adımları bölümünü görün.
Tutarlar nasıl hesaplanır?
Her grup, net gelirin kendi oranı kadarını alır. Tutar; net gelir çarpı oran, 100'e bölünüp kuruşa yuvarlanarak bulunur. Üç oran toplam yüzde 100 ettiğinde üç tutar birlikte net geliri tamamlar; oran kontrolü bunu gösterir.
tutar = net gelir × oran ÷ 100
zorunlu giderler + istekler + birikim = net gelir (oranlar toplam yüzde 100 olduğunda)- Örnek: 30.000 TL × %50 = 15.000 TL zorunlu gider.
- Oranları siz belirlersiniz; hesap neyin zorunlu olduğuna karar vermez.
50/30/20 kuralı ve sınırları
50/30/20, net gelirin yarısının zorunlu giderlere, yüzde 30'unun isteklere, yüzde 20'sinin birikime ve ek borç ödemesine ayrılmasını önerir. Bu bir pratik kuraldır; resmi bir standart değildir. Kira, borç ya da gelir düzeyiniz bu oranlardan çok uzaksa başka bir dağılım size daha uygun olabilir.
Bu hesap neleri kapsamaz?
- Vergi ve kesintiler: girdiğiniz tutar hesabınıza geçen net gelir olmalıdır.
- Düzensiz gelirler: ikramiye ya da gelirsiz bir ay için ayrı bir bütçe gerekir.
- Faiz, yatırım getirisi ve masraflar: hesap bunları gruplara eklemez.
Örnek: 30.000 TL net gelir, 50/30/20 oranları
Net gelir 30.000 TL'dir. Zorunlu giderlere yüzde 50 ile 15.000 TL, isteklere yüzde 30 ile 9.000 TL, birikim ve ek borç ödemesine yüzde 20 ile 6.000 TL ayrılır. Üç tutar toplamda 30.000 TL eder ve oran kontrolü yüzde 100 gösterir.
| Grup | Oran | Tutar |
|---|---|---|
| Zorunlu giderler | %50 | 15.000,00 |
| İstekler | %30 | 9.000,00 |
| Birikim ve ek borç ödemesi | %20 | 6.000,00 |
Sık sorulan sorular
50/30/20 kuralı nedir?
Net gelirin yarısını zorunlu giderlere, yüzde 30'unu isteklere ve yüzde 20'sini birikim ile ek borç ödemesine ayırmayı öneren pratik bir kuraldır. Resmi bir zorunluluk değildir; oranları kendi durumunuza göre değiştirebilirsiniz.
Zorunlu gider sayılan harcamalar hangileridir?
Yaşamak ve çalışmak için ödemek zorunda olduğunuz giderler: kira ya da konut kredisi taksidi, faturalar, temel gıda, işe ulaşım, sigorta ve borçların asgari ödemeleri. Vazgeçebileceğiniz her harcama istektir.
Brüt maaşı mı yoksa net geliri mi yazmalıyım?
Net geliri yazın: vergi, sigorta ve kesintiler düşüldükten sonra hesabınıza geçen tutar. Oranlar böylece harcayabileceğiniz gerçek paraya uygulanır.
Zorunlu giderlerim gelirimin yüzde 50'sinden fazla çıkarsa ne yapmalıyım?
Zorunlu giderler oranını gerçek rakamınıza göre girin ve istekler oranını düşürün. Üç oranın toplamı yüzde 100 olmalı ki tutarlar gelirinizle eşleşsin.
Bu bir finansal tavsiye mi?
Hayır. Hesap, grupların toplamını sizin yerinize yapan bir planlama aracıdır. Kendi durumunuza uygun bir plan için bir finansal danışmana başvurun.
Girdiğim rakamlar kaydediliyor mu?
Hayır. Tutarlar tarayıcınızda hesaplanır; girdiğiniz hiçbir bilgi bize gönderilmez ve saklanmaz.
Kaynaklar
Rakamlar ve metin en son 12 Kasım 2026 Perşembe tarihinde kontrol edildi.