Nasıl kullanılır?
- Nakit akışları alanının 1. satırına bugün yaptığınız yatırımı pozitif bir tutar olarak yazın.
- Sonraki her satıra o yılın net nakdini yazın: gelen para artı, çıkan para eksi.
- Yıllık iskonto oranı alanına aynı parayı başka yerde getirebileceğiniz oranı yazın.
- Net bugünkü değer, İç verim oranı ve iki geri ödeme süresini, ardından tabloyu okuyun.
Net bugünkü değer nasıl hesaplanır?
Sonra alınan para, şimdi alınan paraya göre daha az değerlidir; çünkü bu süre içinde yatırılabilirdi. Net bugünkü değer her yılın nakit akışını iskonto oranıyla bugüne indirir ve toplar. Yatırım sıfırıncı anda ödenir; t yılındaki akış t yıl iskonto edilir.
Pozitif bir NBD, yatırımın iskonto oranının üzerinde getiri verdiği anlamına gelir; negatif bir NBD ise altında kaldığı anlamına gelir.
NBD = Σ CF(t) ÷ (1 + r)^t, t = 0, 1, 2, …
CF(0) = eksi yatırım
CF(t) = t yılının net nakdi
r = iskonto oranı, kesir olarak- Yüzde 10 için −1.000, 300, 400 ve 500: −1.000 + 300 ÷ 1,10 + 400 ÷ 1,21 + 500 ÷ 1,331 = −21,04.
- İlk akış sıfırıncı andadır ve iskonto edilmez.
İç verim oranı
İç verim oranı (İVO), NBD'nin tam olarak sıfır olduğu iskonto oranıdır. Beklediğiniz getiri İVO'nun altındaysa, ders kitaplarındaki kurala göre yatırım bu beklentiyi karşılar. Hesap, Newton yöntemiyle iskonto oranından başlayarak İVO'yu bulur; Newton yerleşmezse oranları tarayarak arar.
Nakit akışlarının işareti birden fazla değiştiğinde denklemin birden fazla çözümü olabilir ve birden fazla İVO çıkabilir. Hesap iskonto oranına en yakın olanı gösterir ve bunu not eder.
Geri ödeme ve iskontolu geri ödeme
Geri ödeme süresi, nakit akışlarının birikmiş toplamının eksiden sıfır ya da artıya dönmesine kadar geçen süredir. Bu yıl kesir olarak sayılır: 2. yıl sonunda toplam −300 ise ve 3. yıl akışı 500 ise geri ödeme 2 + 300 ÷ 500 = 2,6 yıldır.
İskontolu geri ödeme aynı işlemi iskontolu akışlarla yapar; oran pozitifse her zaman daha uzundur. Geri ödeme noktasından sonraki paraları dikkate almaz.
Bu hesap neleri kapsamaz?
- Vergileri, masrafları ve enflasyonu. Nakit akışlarını bunlardan sonra girin ya da oranı ayarlayın.
- Yıllar içinde değişen oranları; tüm dönem için tek bir oran kullanın.
- Yıl sonu dışında gerçekleşen akışları; hesap her satırı bir dönem sayar.
Örnek: 100.000 TL yatırım, sonra 30.000, 40.000, 50.000 ve 20.000 TL, yüzde 10 oranla
Yıl yıl iskontolu nakit akışları toplanır ve bugün yapılan yatırım düşülürse net bugünkü değer 11.556,59 TL çıkar. Tablodaki her satır bu hesabın bir parçasıdır.
Birikmiş toplam −100.000, −70.000, −30.000 ve 3. yıl sonunda 20.000 TL olur; geri ödeme 2 + 30.000 ÷ 50.000 = 2,60 yıldır. İskontolu toplam 4. yılda pozitife döner ve süre 3,15 yıl çıkar.
| Tutar | |
|---|---|
| Net bugünkü değer, yüzde 10 | 11.556,59 TL |
| İç verim oranı | %15,32 |
| Geri ödeme, yıl | 2,60 |
| İskontolu geri ödeme, yıl | 3,15 |
Sık sorulan sorular
Hangi iskonto oranını kullanmalıyım?
Benzer riskte bir yatırımdan alabileceğiniz getiriyi ya da ödünç aldığınız paranın maliyetini kullanın. Sonuç orana bağlıdır; birkaç oran deneyerek hassasiyeti görün.
İç verim oranım neden görünmüyor?
İVO yalnızca nakit akışlarının işareti değişir ve bir oran NBD'yi sıfır yaparsa gösterilir. Yatırımdan sonraki bütün akışlar eksiyse ya da hiçbiri eksi değilse böyle bir oran yoktur.
Geri ödeme ile iskontolu geri ödeme arasındaki fark nedir?
Düz geri ödeme parayı nominal değeriyle sayar. İskontolu geri ödeme ise bugünkü değerle sayar; sonraki para daha az değerli olduğu için süre daha uzun çıkar.
Neden iki İVO çıkıyor?
Nakit akışları iki kez işaret değiştirdiğinde, örneğin yatırım, sonra gelir, sonra kapanış masrafı varsa, NBD sıfırı iki kez kesebilir. İki oran da aynı denklemin geçerli çözümüdür.
Girdiğim bilgiler bir sunucuya gönderiliyor mu?
Hayır. Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz hiçbir bilgi bize gönderilmez.
Kaynaklar
- Wikipedia (İngilizce): Net present value, NBD formülü (ilk akış t = 0)
- Wikipedia (İngilizce): Internal rate of return, NBD'yi sıfır yapan oran
- Wikipedia (İngilizce): Payback period, değişken akışlar için formül
Rakamlar ve metin en son 10 Kasım 2026 Salı tarihinde kontrol edildi.