Nasıl kullanılır?
- Aylık borç ödemelerinizi Aylık borç ödemeleri alanına yazın.
- Vergi öncesi brüt aylık gelirinizi Brüt aylık gelir alanına yazın.
- Borç/gelir oranı sonucunu ve Rehber değerle karşılaştırma satırını okuyun.
- Hesabın adımları bölümünü açıp işlemi görün; rehber değer rakamları için notlara bakın.
Borç/gelir oranı nasıl hesaplanır?
Borç/gelir oranı, aylık borç ödemelerinizin vergi öncesi gelirinize oranını gösterir. Kredi verenler, halihazırda borçlu olduğunuz tutarın üstüne yeni bir kredinin taksitlerini de kaldırıp kaldıramayacağınızı bununla ölçer.
Yalnızca borç ödemeleri sayılır. Gıda, fatura gibi geçim giderleri orana dahil edilmez; CFPB oranı yalnızca borç ödemelerinden hesaplar.
Borç/gelir oranı = aylık borç ödemeleri ÷ brüt aylık gelir × 100
Brüt aylık gelir, vergi ve diğer kesintiler düşülmeden önceki gelirinizdir.- Borç ödemeleri: kredi kartı, araç, öğrenci ve diğer kredi taksitleri ile mahkeme kararıyla sabit ödemeler.
- Brüt gelir: tipik bir ayda, vergi ve kesintiler düşülmeden önce kazandığınız tutar.
Rehber değerler ne diyor?
ABD'deki CFPB rehberi, ev sahiplerinin tüm borçlardaki oranını %36 veya altında tutmayı düşünmesini; konut kredisinin de bu orana dahil olduğunu belirtir. Kiracılar için %15 ila %20 veya altı önerir ve kira hesaba katılmaz. Yalnızca konut kredisi borcu için %28 ila %35 aralığını önerir. Rehber bunları düşünülecek değerler olarak sunar.
CFPB'nin oran hakkındaki açıklamasına göre kredi ürünleri ve kredi verenlerin borç sınırları farklıdır. Bir kurumun kabul ettiği oran, başka bir kurum tarafından reddedilebilir; bu yüzden oran bir planlama rakamıdır, geçti kaldı bir ölçü değildir. Bu rehber Türkiye'de geçerli bir kural değildir; Türkiye'deki kredi kurallarını ilgili kurumdan doğrulayın.
Bu hesap neleri kapsamaz?
- Geçim giderleri ve günlük harcamalar; oran bunları saymaz.
- Aydan aya değişen gelir. Tipik bir ayı alın ve CFPB rehberinin önerdiği gibi düşük tahmin edin.
- Kredi kurumunun kendi incelemeleri, kredi geçmişiniz ve başvurduğunuz kredinin koşulları.
Örnek: 2.000 TL borç, 6.000 TL gelir
Aylık borç ödemeleri 2.000 TL, brüt aylık gelir 6.000 TL ise oran 2.000 ÷ 6.000 × 100 = %33,3 olur. CFPB'nin kendi örneği bu rakamlar için yüzde 33 verir.
%33,3, ev sahipleri için tüm borçlardaki %36 rehber değerinin altındadır. Kiracılar için %15 ila %20 aralığı daha düşüktür; aynı oran kiracı için bu aralığın üstünde kalır.
| Tutar | |
|---|---|
| Aylık borç ödemeleri | 2.000,00 |
| Brüt aylık gelir | 6.000,00 |
| Borç/gelir oranı | %33,3 |
Sık sorulan sorular
İyi bir borç/gelir oranı nedir?
Tek bir iyi rakam yoktur. CFPB rehberi ev sahipleri için tüm borçlarda %36 veya altını, kiracılar için %15 ila %20'yi önerir; ancak bunlar rehber değerlerdir ve kredi verenler kendi sınırlarını belirler.
Kira oranın içinde sayılır mı?
Kiracılar için hayır: CFPB rehberine göre kira orana dahil edilmez. Ev sahipleri için konut kredisi dahil edilir ve rehber yalnızca konut kredisi için %28 ila %35 aralığını verir.
Brüt gelir mi, net gelir mi kullanmalıyım?
Vergi ve kesintiler düşülmeden önceki brüt geliri kullanın, çünkü CFPB oranı brüt aylık gelire göre tanımlar. Net maaş daha düşüktür; net rakam kullanılırsa oran kredi verenin göreceğinden yüksek görünür.
Yüksek bir oran kredi almamı engeller mi?
Kredi almayı zorlaştırabilir, çünkü kredi veren mevcut borçlarınızın üstüne yeni kredinin de ödenebileceğini görmek ister. CFPB rehberi bazı kredi verenlerin %43 ve üzerine çıktığını belirtir; sınır kurumdan kuruma değişir.
Oranımı nasıl düşürebilirim?
Aylık borç ödemelerini azaltın, örneğin geriye birkaç taksidi kalan bir kredinizi kapatarak; ya da kazandığınız geliri artırın. Kapattığınız her borç, aylık ödemesini toplamdan çıkarır.
Kaynaklar
- CFPB (ABD): Borç/gelir hesaplayıcısı, Your Money, Your Goals (rehber değerler; Ocak 2019'da güncellendi)
- CFPB (ABD): Borç/gelir oranı nedir? (formül ve kredi verenlerin sınırları; 30 Ağustos 2023)
Rakamlar ve metin en son 12 Kasım 2026 Perşembe tarihinde kontrol edildi.