Kilometre Sapma Hesaplama: Hız Göstergesi ve Sayaç

Nasıl kullanılır?

Aracın ayarlandığı lastik ebadı (orijinal) alanına, hız göstergesinin ayarlandığı lastiğin ebadını yazın; örneğin 195/65 R15.
Şimdiki lastik ebadı alanına takılı ebadı aynı biçimde yazın; örneğin 205/55 R16.
Gerçek hız, km/s ve Kilometre sayacının gösterdiği mesafe, km alanlarını doldurun.
Hız göstergesi, km/s, Hız göstergesi sapması, % ve BM R39 kontrolü sonuçlarını okuyun; tablolarda diğer hızlar ve kilometre değerleri de var.

Lastik değişikliği hız göstergesini nasıl kaydırır?

Hız göstergesi ve kilometre sayacı tekerleğin dönüşlerini sayar ve aracın ayarlandığı yuvarlanma çevresiyle çarpar. Başka çapta bir lastik takıldığında her dönüşte alınan yol değişir; iki alet de aynı oranda yanılır. Gösterge hızı, gerçek hızın orijinal çapın yeni çapa oranıyla çarpımıdır.

Kilometre sayacındaki mesafe de aynı oranda değişir. Büyük lastik ikisini de düşük, küçük lastik yüksek gösterir.

Gösterge hızı = gerçek hız × orijinal çap ÷ yeni çap
Gerçek mesafe = sayaç × yeni çap ÷ orijinal çap
Sapma (%) = (orijinal çap ÷ yeni çap − 1) × 100
Toplam çap (mm) = jant (inç) × 25,4 + 2 × genişlik × oran ÷ 100

BM R39 ne izin verir?

Hız göstergesi hiçbir zaman gerçek hızın altında gösteremez; gerçek hızın en fazla yüzde 10 artı 4 km/s üzerinde gösterebilir (5.4 maddesi). Gerçek 50 km/s'de en fazla 59 km/s gösterebilir.
Kilometre sayacının gösterdiği toplam mesafe, gerçek mesafeden en fazla yüzde 4,0 sapabilir (5.8 maddesi).
Kural, aracın onaylandığı hâliyle geçerlidir; onay dışında bir ebat, önceden uygun olan bir aracı da bu kurala aykırı hâle getirebilir.

Bu hesaplayıcının kapsamadığı şeyler

Yük endeksi ve hız kodu; bunlar bir lastiğin aracınıza uygun olup olmadığını belirler.
Lastik basıncı ve aşınma; ikisi de gerçek yuvarlanma çapını değiştirir.
Aracınız için onaylı ebatlar. Bir ebat takmadan önce araç belgelerine ya da üreticinin listesine bakın.

Örnek: 195/65 R15'ten 205/55 R16'ya, 100 km/s

Araç 634,5 mm'ye göre ayarlı. Yeni lastik 631,9 mm olduğu için her kilometrede tekerlek daha çok döner ve gösterge 634,5 ÷ 631,9 = 1,0041 kat fazla gösterir: 100 km/s, 100,4 km/s görünür; sapma +%0,41.

Kilometre sayacı aynı oranı izler: sayaç 10.000 km gösterdiğinde araç gerçekte 10.000 × 631,9 ÷ 634,5 = 9.959 km almıştır; sayaç 41 km fazla gösterir. İkisi de BM R39 içindedir.

	Sonuç
100 km/s'de gösterge	100,4 km/s (+%0,41)
Sayaçta 10.000 km	9.959 km gerçekte (41 km fazla)
BM R39 kontrolü	BM R39 içinde

Sık sorulan sorular

Daha büyük lastik hız göstergesini neden düşük gösterir?

Gösterge tekerlek dönüşünü sayar ve ayarlandığı çevreyle çarpar. Büyük lastik her dönüşte daha uzun yol alır; araç gösterdiğinden hızlı gider.

Daha küçük lastik neden yüksek gösterir?

Her dönüş daha az yol aldığı için her kilometrede tekerlek daha çok döner. Gösterge, gerçekte alınan mesafeden fazla dönüş sayar ve çapın küçüldüğü oranda yüksek gösterir.

Kilometre sayacının sapması hız göstergesiyle aynı mı?

Aynı oranda, evet. İkisi de aynı tekerlek dönüşlerini sayar; hız göstergesini yüzde 1 düşük gösteren bir lastik, sayacı da yüzde 1 az gösterir.

Kilometre sayacı için BM R39 sınırı nedir?

Yönetmeliğin 5.8 maddesine göre gösterilen toplam mesafe, gerçek mesafeden en fazla yüzde 4,0 sapabilir. Hız göstergesi ise 5.4 maddesine göre gerçek hızın altına inemez, üstünde en fazla yüzde 10 artı 4 km/s olabilir.

Aracıma orijinalinden daha büyük lastik takabilir miyim?

Yalnızca üreticinin aracınız için onayladığı ebatlar ve ülkenizin izin verdiği sınırlar içinde. Takmadan önce araç belgelerine ya da üreticinin listesine bakın; dört lastiği birlikte değiştirin.

Lastik çapları kesin midir?

Hayır. Ebat kodundan hesaplanan kuramsal değerlerdir. Gerçek çap markaya, yüke, basınca ve aşınmaya göre değişir; kesin değeri lastik üreticisinin verileri verir.

Hesaplayıcı girdiğim sayıları saklıyor mu?

Hayır. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; yazdığınız hiçbir bilgi bir sunucuya gönderilmez ya da daha sonra kullanılmak üzere kaydedilmez.

Kaynaklar

Rakamlar ve metin en son 10 Kasım 2026 Salı tarihinde kontrol edildi.

Sonuç

İşlem adım adım