Lastik Ebatı Karşılaştırma: Çap ve Hız Göstergesi Sapması

Nasıl kullanılır?

Mevcut lastiğinizin yan yüzündeki ebadı Mevcut lastik ebatı alanına yazın, örneğin 205/55 R16.
Takmayı düşündüğünüz ebadı Yeni lastik ebatı alanına yazın, örneğin 225/45 R17.
Toplam çapta değişim sonucunu okuyun. Michelin (İngiltere) bazı ülkelerde çap değişikliğine yalnızca yüzde -2 ile yüzde +1,5 arasında izin verildiğini yazar.
Hız göstergesi ne gösterir? tablosunda 50, 90 ve 120 km/s hızdaki gösterge değerini ve BM R39 kuralından geçip geçmediğini kontrol edin.

Lastik ebadı nasıl okunur?

205/55 R16 gibi bir metrik ebat; kesit genişliğini milimetre olarak (205), genişliğe oranla yan yüksekliği yüzde olarak (55) ve jant çapını inç olarak (16) verir. Yan yükseklik, genişlik çarpı oran bölü 100'dür: 205 × 55 ÷ 100 = 112,75 mm.

Toplam çap jant ve iki yan duvardan oluşur: 16 × 25,4 = 406,4 mm artı 2 × 112,75 mm, yani 631,9 mm. 31x10.5R15 gibi bir inç ebadında toplam çap doğrudan verilir: 31 × 25,4 = 787,4 mm.

Yan yükseklik (mm) = genişlik × oran ÷ 100
Toplam çap (mm) = jant (inç) × 25,4 + 2 × yan yükseklik
İnç ebadı: toplam çap (mm) = ilk sayı × 25,4

Hız göstergesi ne yapar?

Hız göstergesi tekerleğin dönüşünü sayar ve aracın ayarlandığı çevreyle çarpar. Daha büyük lastik bir dönüşte daha uzun yol alır, bu yüzden araç gerçekte olduğundan düşük hız gösterir. Daha küçük lastik ise yüksek hız gösterir.

BM 39 Nolu Yönetmelik doğruluğu düzenler: gösterge gerçek hızın hiçbir zaman altında olamaz, en fazla yüzde 10 artı 4 km/s fazla gösterebilir. Gerçek 50 km/s'de bu, en fazla 59 km/s demektir.

Kural aracın onaylandığı hâliyle geçerlidir. Farklı bir ebat kuralı bozabilir; bu yüzden hesaplayıcı gerçek hızın altında kalan satırları işaretler.
Lastik ebadı değişikliği sınırlıdır: dört lastik birlikte değiştirilmelidir ve yalnızca üreticinin aracınız için onayladığı ebatlar güvenlidir.

Bu hesaplayıcının kapsamadığı şeyler

Yük endeksi ve hız kodu; bunlar bir lastiğin aracınıza uygun olup olmadığını belirler.
Lastik basıncı ve aşınma; ikisi de gerçek yuvarlanma çapını değiştirir.
Aracınız için onaylı ebatlar. Farklı bir ebat takmadan önce araç belgelerine ya da üreticinin listesine bakın.

Örnek: 205/55 R16'dan 225/45 R17'ye

Mevcut lastiğin toplam çapı 631,9 mm. Yeni lastiğin yan yüksekliği 225 × 45 ÷ 100 = 101,25 mm; toplam çapı 431,8 + 2 × 101,25 = 634,3 mm.

Değişim (634,3 − 631,9) ÷ 631,9 = %0,38. Gerçek 50 km/s hızda gösterge 50 × 631,9 ÷ 634,3 = 49,81 km/s gösterir; sapma −%0,38 ile gerçek hızın altında kalır ve BM R39 buna izin vermez.

	Mevcut 205/55 R16	Yeni 225/45 R17
Toplam çap (mm)	631,9	634,3
Kilometrede devir sayısı	503,7	501,8

Sık sorulan sorular

Lastiğimdeki ebadı nasıl okurum?

Yan yüzde 205/55 R16 95V gibi yazar. İlk sayı genişliği milimetre olarak, ikinci sayı yan yüksekliğin yüzde oranını, R16 ise jantı inç olarak verir. Sonraki harf ve sayılar yük endeksi ve hız kodudur.

Daha büyük lastik hız göstergesini neden düşük gösterir?

Gösterge tekerlek dönüşünü sayar ve ayarlandığı lastiğin çevresini varsayar. Daha büyük lastik bir dönüşte daha uzun yol alır, bu yüzden araç gösterdiğinden hızlı gider.

BM R39 nedir?

BM 39 Nolu Yönetmelik hız göstergesi doğruluğu için uluslararası kuraldır. Gösterge gerçek hızın hiçbir zaman altında olamaz ve en fazla yüzde 10 artı 4 km/s fazla gösterebilir.

Aracımın orijinal lastiğinden daha büyük lastik takabilir miyim?

Yalnızca üreticinin aracınız için onayladığı bir ebat ya da ülkenizin izin verdiği sınırlar içinde bir değişiklik. Michelin (İngiltere), bazı ülkelerde çap değişikliğine yalnızca yüzde -2 ile +1,5 arasında izin verildiğini ve dört lastiğin birlikte değişmesi gerektiğini yazar.

Toplam çap jant ölçüsüyle aynı mıdır?

Hayır. Toplam çap jant artı iki yan duvardır. 205/55 R16 için jant 406,4 mm, toplam çap 631,9 mm'dir.

Bu değerler kesin midir?

Ebat kodundan hesaplanan kuramsal değerlerdir. Gerçek çap markaya, yüke, basınca ve aşınmaya göre değişir; kesin değeri lastik üreticisinin verileri verir.

Kaynaklar

Rakamlar ve metin en son 10 Kasım 2026 Salı tarihinde kontrol edildi.

Sonuç