Nasıl kullanılır?
- Formülü element sembolleri ve sayılarıyla yazın, örneğin H2O ya da C6H12O6. Bir grup için parantez kullanın, örneğin Ca(OH)2.
- Kristal suyu içeren bir bileşik için suyu orta nokta ya da nokta ve sayısıyla yazın: CuSO4·5H2O ya da CuSO4.5H2O.
- Mol kütlesini g/mol cinsinden okuyun. Elementler tablosu her elementin atom sayısını ve kütle payını verir.
- Hesap adımları satır satır izleyin. Sonucun altındaki not, yükü ya da standart atom ağırlığı olmayan bir elementi açıklar.
Mol kütlesi nasıl hesaplanır
Bir maddenin mol kütlesi, bir molünün gram cinsinden kütlesidir (g/mol). Bir formül için formüldeki her atomun atom ağırlığını toplayın; her atom göründüğü kadar sayılır. Kristal suyu da formülün bir parçası sayılır ve kendi sayısıyla çarpılır.
Atom ağırlıkları, CIAAW'ın 2024 yılı kısaltılmış standart atom ağırlıklarıdır ve beş anlamlı rakam içerir: hidrojen için 1,0080, karbon için 12,011, oksijen için 15,999. Her elementin kütle payı, o elementin toplamının genel toplama bölünmesiyle bulunur.
M = Σ nᵢ × Aᵣ(i) (g/mol; nᵢ elementin atom sayısı, Aᵣ(i) atom ağırlığı)Yükler, izotoplar ve sonucun kapsamadığı konular
- Yük okunur, sonra yok sayılır. Elektronların kütlesi çok küçük olduğu için bir iyonun mol kütlesi nötr atomlarınki alınır.
- Teknesyum gibi standart atom ağırlığı olmayan bir element, izotoplarından birinin kütlesini kullanır ve sonuçta bunu belirtilir.
- Sonuç, yazdığınız formül içindir. İzotop bakımından zenginleştirilmiş madde, karışım ya da uzunluğu değişen bir polimer için düzeltme yapmaz.
Örnek: glikoz, C6H12O6
Glikozda 6 karbon, 12 hidrojen ve 6 oksijen atomu vardır. Atom ağırlıkları karbon için 12,011, hidrojen için 1,0080 ve oksijen için 15,999 alındığında ara toplamlar 6 × 12,011 = 72,066; 12 × 1,0080 = 12,096 ve 6 × 15,999 = 95,994 g/mol olur.
Bunların toplamı 180,156 g/mol mol kütlesi verir. Karbon kütlenin %40,00'ını, hidrojen %6,71'ini ve oksijen %53,28'ini oluşturur. Yuvarlanmış paylar toplamda %99,99 eder; sayfa bunu not eder.
| Element | Atom sayısı | Atom ağırlığı | Kütle (g/mol) | Kütle payı |
|---|---|---|---|---|
| Karbon | 6 | 12,011 | 72,066 | %40,00 |
| Hidrojen | 12 | 1,008 | 12,096 | %6,71 |
| Oksijen | 6 | 15,999 | 95,994 | %53,28 |
| Mol kütlesi | 24 | 180,156 |
Sık sorulan sorular
Ders kitabımdaki mol kütlesi neden biraz farklı?
Ders kitapları eski ya da yuvarlatılmış atom ağırlıkları kullanabilir. Bu araç CIAAW'ın 2024 kısaltılmış standart atom ağırlıklarını kullanır, bu yüzden son basamak başka değerler kullanan bir kitaptan farklı çıkabilir.
Bakır(II) sülfat pentahidrat gibi bir kristal suyu bileşiği nasıl yazılır?
Tuzu yazın, ardından orta nokta ya da nokta ve suyu sayısıyla ekleyin: CuSO4·5H2O ya da CuSO4.5H2O. Beşlik sayı tüm su kısmını çarpar; araç beş su molekülünün kütlesini ekler.
Bir iyonun yükü mol kütlesini değiştirir mi?
Hayır. Elektronların kütlesi çok küçük olduğundan iyonun mol kütlesi nötr atomlarınki alınır. Araç yükü yine okur ve sonucun altında bir notla gösterir.
Teknesyum ya da prometyum için sonucun altında neden bir not var?
Bu elementlerin normal maddede kararlı izotopu olmadığı için standart atom ağırlıkları yoktur. Araç bunlar için bir izotopun kütlesini kullanır, bu yüzden mol kütlesi yaklaşıktır ve not bunu söyler.
Gramı mole çevirmek için mol kütlesini nasıl kullanırım?
Gram cinsinden kütleyi mol kütlesine bölün: mol = gram ÷ (g/mol). Örneğin 10 g su, 10 ÷ 18,015 = 0,555 moldür.
Hesap makinesi formülümü saklar ya da bir yere gönderir mi?
Hayır. Mol kütlesi tarayıcınızda hesaplanır; yazdığınız hiçbir şey saklanmaz ve sunucumuza gönderilmez.
Kaynaklar
- CIAAW: Kısaltılmış Standart Atom Ağırlıkları 2024
- PubChem periyodik tablo verisi (NCBI, ABD hükümeti)
- Wikipedia (İngilizce): Molar mass
Rakamlar ve metin en son 10 Kasım 2026 Salı tarihinde kontrol edildi.