Nasıl kullanılır?
- Formülü seçin: Alan üzerindeki kuvvet: p = F ÷ A ya da Derinlikteki sıvı: p = ρgh.
- Bildiğiniz değerleri kutularına yazın, örneğin Kuvvet F 500 ve Alan A 100 cm². Bulmak istediğiniz tek bir kutuyu boş bırakın, örneğin Basınç p'yi.
- Çözülen değeri okuyun, sonra Aynı basınç diğer birimlerde tablosunda aynı basıncı her birimde görün.
İki formül
Basınç, birim alana düşen kuvvettir. Bir F kuvveti bir A alanına yayıldığında p = F ÷ A olur; SI birimi pascal'dır (Pa), yani metrekareye bir newton. Duran bir sıvıda basınç derinlikle artar: p = ρgh; burada ρ sıvının yoğunluğu, g = 9,80665 m/s² standart yerçekimi ivmesi, h ise yüzeyin altındaki derinliktir.
p = F ÷ A (1 Pa = 1 N/m²)
p = ρ × g × h (hidrostatik; ölçü basıncı)
p_mutlak = p_ölçü + p_hava
- Aynı kuvvet için alanı yarıya indirmek basıncı iki katına çıkarır; bu yüzden keskin bir çivi ya da bıçak daha kolay keser.
- Suda basınç her metre derinlikte yaklaşık 9,8 kPa artar; yaklaşık 10,3 m su bir atmosfer eder.
Birimler ve çarpanları
Tablo sonucu dönüştürür. Bar ve standart atmosfer, pascal'ın sabit katlarıdır. Psi, pound-kuvvet ve inçten gelir; civanın milimetresi ise civanın yoğunluğuyla tanımlanır. Her çarpan, bir birimdeki pascal sayısıdır.
| Birim | Bir birimde Pa | Nasıl sabitlenir |
|---|---|---|
| Pascal (Pa) | 1 | SI birimi; metrekareye bir newton |
| Kilopascal (kPa) | 1.000 | bin pascal |
| Bar | 100.000 | tam: 1 bar = 100 000 Pa |
| Standart atmosfer (atm) | 101.325 | tam; 10. CGPM (1954) kararıyla |
| Pound-kuvvet bölü inç kare (psi) | 6.894,757 | 0,45359237 kg × 9,80665 m/s² ÷ (0,0254 m)² |
| Civa milimetresi (mmHg) | 133,3224 | 13595,1 kg/m³ × 9,80665 m/s² × 1 mm; tanım gereği tam |
Hesaplayıcının kapsamadıkları
- Akan bir sıvının basıncı, örneğin rüzgârın ya da bir borudaki suyun dinamik basıncı; bu, durgun basınca ½ρv² ekler.
- Gazlar: basınçları sıcaklığa ve hacme bağlıdır, gaz yasalarıyla hesaplanır; derinlik formülü gazlara uygulanmaz.
- Çok derinlerde sıvının sıkışması; bu durumda yoğunluk değişir, formül ise tüm derinlik için tek bir yoğunluk kullanır.
Örnek: 100 cm² üzerinde 500 N ve 10 m suda basınç
100 cm² (0,01 m²) üzerindeki 500 N kuvvet p = 500 ÷ 0,01 = 50 000 Pa verir; bu 50 kPa, 0,5 bar, 0,4935 atm, 7,252 psi ya da 375 mmHg'dir.
10 m tatlı suyda (ρ = 1000 kg/m³) p = 1000 × 9,80665 × 10 = 98 066,5 Pa, yani yüzeydeki hava basıncının üstünde 98,07 kPa'dır.
| Birim | 50 000 Pa ne eder |
|---|---|
| Pa | 50.000 |
| kPa | 50 |
| bar | 0,5 |
| atm | 0,4935 |
| psi | 7,252 |
| mmHg | 375 |
Sık sorulan sorular
Pa ile kPa arasındaki fark nedir?
İkisi aynı türden birimdir; kilo öneki bin anlamına gelir: 1 kPa, 1000 Pa'dır. Atmosfer basıncı yaklaşık 101,3 kPa'dır, yani 101 325 Pa.
10 m su kaç atmosfer eder?
Yaklaşık bir. 10 m tatlı su, hava basıncının üstüne 98,07 kPa ekler; bu, 101,325 kPa olan standart bir atmosfere yakındır. Tam bir atmosfer veren derinlik 10,33 m'dir.
Psi ve mmHg neden paskalın tam katları değil?
Psi, pound ve inçten tanımlanır; paskal cinsinden değeri 6894,757 gibi çok basamaklı bir sayıdır. Civa milimetresi civanın yoğunluğundan tanımlanır, bu yüzden 1 mmHg = 133,322387415 Pa'dır. İkisi de tanımlarına göre tamdır.
Ölçü basıncı ne demektir?
Çevredeki havanın üstünde ölçülen basınçtır. p = ρgh formülü ölçü basıncını verir. Bir lastik basınç ölçeri de ölçü basıncı gösterir; ölçüde 220 kPa, mutlak olarak yaklaşık 320 kPa'dır.
Basınç negatif olabilir mi?
Evet; kısmi boşlukta olduğu gibi basınç hava basıncının altına inebilir. Hesaplayıcı negatif basıncı yalnızca siz girdiğinizde kabul eder; kuvvet, alan, yoğunluk ve derinlik negatif olamaz.
Keskin bıçak neden daha iyi keser?
Aynı kuvvet daha küçük bir alana verildiğinde basınç büyür: alan yarıya inince basınç iki katına çıkar. Bıçağın kenarı o kadar incedir ki küçük bir itme malzemenin dayanımını aşmaya yeter.
Kaynaklar
- Wikipedia: Pressure (İngilizce; p = F/A ve hidrostatik p = ρgh)
- Wikipedia: Bar (unit) (İngilizce; 1 bar = 100 000 Pa)
- Wikipedia: Standard atmosphere (unit) (İngilizce; 101 325 Pa)
- Wikipedia: Pound per square inch (İngilizce; psi)
- Wikipedia: Millimetre of mercury (İngilizce; 133,322387415 Pa)
Rakamlar ve metin en son 10 Kasım 2026 Salı tarihinde kontrol edildi.