Nasıl kullanılır?
- Tutar alanına yazmak istediğiniz tutarı girin ve Girdiğiniz tutar seçeneğinden hangi tutar olduğunu işaretleyin.
- Müşteriniz stopaj kesiyorsa Müşterim gelir vergisi stopajı kesiyor kutusunu işaretleyin ve oranı seçin: diğer serbest meslek işlerinde %20, telif ve eserde %17.
- KDV oranı ve müşterinizin KDV tevkifatı yapıp yapmadığını seçin.
- Makbuzun satırları tablosunu okuyun; en alttaki Tahsil edeceğiniz toplam müşterinizin size ödeyeceği tutardır.
Stopaj: %20 mi, %17 mi?
Serbest meslek erbabına yapılan ödemelerde ödemeyi yapan kişi gelir vergisi stopajı keser. Oran, ödemenin türüne göre değişir: Gelir Vergisi Kanunu'nun 18. maddesi kapsamındaki işler dolayısıyla yapılan ödemelerde %17, diğer serbest meslek ödemelerinde %20 uygulanır (GİB 2026 Serbest Meslek Kazancı Rehberi, bölüm 6, s. 10).
Rehberin örneklerinde 18. madde kapsamındaki ödemeler kitap ve resim gibi eserlerdir: bir yayınevinin kitap telifi ödemesi (örnek 7, 2.665.000 TL, %17) ve ressamın resim satışı (örnek 6, %17). Avukatlık ücreti %20 ile kesilmiştir (örnek 7).
- Stopaj bir ön vergilemedir: yıllık beyannamede hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir (rehber bölüm 6).
- Rehberde iki durumda kesinti nihai vergidir ve beyannamede mahsup edilmez: arızi serbest meslek kazançları 2026 için 350.000 TL sınırının altındaysa ve 18. madde kazancı 2026 dördüncü dilim tutarı 5.300.000 TL'yi aşmıyorsa (rehber bölüm 6 ve 8.1).
KDV ve KDV tevkifatı
Serbest meslek rehberi KDV'yi ele almaz. Hizmetinizde KDV uygulanıp uygulanmayacağı ve oranı, işinizin türüne ve KDV mükellefiyetinize göre belirlenir. Bu araç oranı sizin seçiminize bırakır.
KDV tevkifatı, alıcı tebliğde yazılı bir kamu kurumu gibi biriyse uygulanır. Tevkifat, KDV dahil bedeli 2026 fatura düzenleme sınırını (12.000 TL) aşan işlemde, KDV'nin tamamı üzerinden yapılır (KDV Genel Uygulama Tebliği I/C-2.1.3.4.1).
Makbuzun hesabı
Brüt ücret (B), tutarı hangi biçimde girdiğinize göre bulunur: brüt ücret olarak doğrudan, net ücret olarak B = net ÷ (1 − stopaj oranı), KDV dahil toplam olarak B = toplam ÷ (1 + KDV oranı).
Müşteri, stopajı ve tevkifatı düştükten sonra size ödeyecektir. Tahsil edeceğiniz toplam, net ücret ile tahsil edilen KDV'nin toplamıdır.
Stopaj = B × stopaj oranı
Net ücret = B − stopaj
KDV = B × KDV oranı
KDV tevkifatı = KDV × tevkifat oranı (sınır aşılırsa)
Tahsil edilen KDV = KDV − KDV tevkifatı
Tahsil edeceğiniz toplam = net ücret + tahsil edilen KDV
Örnek: 10.000 TL brüt ücret, %20 stopaj, KDV %20
Brüt ücret 10.000 TL'dir. Müşteri %20 stopaj olan 2.000 TL'yi kesince net ücret 8.000 TL kalır. KDV %20 ile 2.000 TL'dir ve müşteri KDV tevkifatı yapmadığı için tamamı size ait olur.
Müşterinin size ödeyeceği toplam 10.000 TL'dir: 8.000 TL net ücret ve 2.000 TL KDV.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Brüt ücret | 10.000,00 TL |
| Gelir vergisi stopajı (%20) | -2.000,00 TL |
| Net ücret | 8.000,00 TL |
| KDV (%20) | 2.000,00 TL |
| Tahsil edilen KDV | 2.000,00 TL |
| Tahsil edilecek toplam | 10.000,00 TL |
Sık sorulan sorular
Serbest meslek makbuzu nedir?
Serbest meslek erbabının yaptığı işin karşılığında aldığı tahsilatı gösteren belgedir. Rehbere göre her tahsilat için iki nüsha düzenlenir ve bir nüshası müşteriye verilir.
Stopajı ne zaman %17, ne zaman %20 uygulanır?
Kitap, resim, heykel, bestecilik ve benzeri eser ile telif kazançlarında %17 uygulanır. Avukatlık, mimarlık ya da mali müşavirlik gibi diğer serbest meslek ödemelerinde %20 uygulanır (rehber bölüm 6).
Kesilen stopajı geri alabilir miyim?
Stopaj, yıllık beyannamede hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir. Stopaj vergiden fazla çıkarsa fark için iade talep edebilirsiniz (rehber bölüm 16).
Makbuza KDV ne zaman eklenir?
Hizmetiniz KDV'ye tabiyse ve KDV mükellefiyetiniz varsa eklenir. Rehber bu konuyu ele almaz; oranı ve durumu mali müşavirinizle kontrol edin.
Müşterim KDV tevkifatı yaparsa ne olur?
Müşteri tebliğdeki bir alıcıysa KDV'nin bir kısmını vergi dairesine kendisi öder. Sizin tahsil ettiğiniz KDV, tevkif edilen kadar azalır. KDV dahil tutar 12.000 TL'nin altındaysa tevkifat yapılmaz.
Girdiğim bilgiler saklanıyor mu?
Hayır. Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz hiçbir bilgi bize gönderilmez.
Kaynaklar
- GİB: 2026 Serbest Meslek Kazancı Rehberi (bölüm 6, 8.1, 16 ve örnekler 6 ve 7)
- KDV Genel Uygulama Tebliği, I/C-2.1.3 kısmi tevkifat (mevzuat.gov.tr)
- GİB: KDV'de kısmi tevkifat uygulanan hizmetler ve tevkifat oranları
Rakamlar ve metin en son 10 Kasım 2026 Salı tarihinde kontrol edildi.