Nasıl kullanılır?
- Arap harflerle bir sözcük ya da cümle yazın. Örneğin Arapça ya da Osmanlıca metin kutusuna كتاب yazın.
- Ebced toplamı alanında toplamı, Toplama alanında her harfin değerini yazılı olarak okuyun.
- Harf harf tablosunda her harfin adını ve değerini kontrol edin.
- Sayılmayanlar kutusunda hesaba katılmayan karakterleri görün; ء ya da ة gibi harfler orada listelenir.
Ebced değerleri
Ebced hesabında her Arap harfinin bir sayı değeri vardır. Bir sözcüğün ya da cümlenin toplamı, harflerinin değerlerinin toplamıdır. Sayfa, Türkçe Vikipedi'deki ebced tablosunun 28 harfinin değerlerini kullanır; bu değerler İngilizce Vikipedi'deki yaygın (Maşrıkî) sıranın değerleriyle aynıdır.
İngilizce Vikipedi'de bir de Mağribî sıra vardır ve 60'tan 1000'e kadar değerleri farklıdır. Bu sayfa yaygın sırayı kullanır.
- Farsça harfler پ (2), چ (3), ژ (7) ve گ (20) değerlidir; İngilizce Vikipedi, گ'nin değerini ک ile aynı verir, bu yüzden ک de 20 sayılır.
- ى harfi ي ile aynı, yani 10 değerindedir.
Sayılmayan karakterler
İncelenen iki kaynakta ء، ئ، أ، إ، آ، ؤ، ة ve ی (ve ڭ) harflerinin bir değeri verilmemiştir. Sayfa bu harfleri sıfır sayar ve Sayılmayanlar kutusunda listeler; başka bir gelenek bu harflere değer veriyorsa sonuç o gelenekle farklı çıkar.
Ünlü işaretleri (harekeler) ve uzatma çizgisi (ـ) harf değildir, bu yüzden toplama girmez. Harfin başta, ortada ya da sonda aldığı biçim (ör. ﺑ) harf olarak sayılır.
Tarih düşürme
Ebced, en çok kullanıldığı yerlerden biri olan tarih düşürmede kullanılmıştır. Divan edebiyatında ya da mezar taşı gibi kitabelerde, toplamı bir olayın yılını verecek biçimde seçilmiş bir sözcük ya da mısra ile olayın tarihi yazılırdı.
Bu sayfa yalnız harf değerlerini toplar. Bir sözcüğün toplamının hangi olayın yılı olduğunu söylemez; bu, metnin yazarının seçimine bağlıdır.
Örnek: كتاب (kitâb)
ك 20, ت 400, ا 1 ve ب 2 değerlidir. Toplam 20 + 400 + 1 + 2 = 423 olur.
| Harf | Ad | Değer |
|---|---|---|
| ك | kef | 20 |
| ت | te | 400 |
| ا | elif | 1 |
| ب | be | 2 |
| Toplam | 423 |
Sık sorulan sorular
Ebced hesabı nedir?
Ebced hesabı, Arap harflerine sayı değerleri vererek bir sözcüğün ya da cümlenin sayısal toplamını bulma yöntemidir. Türkçe Vikipedi, tarih düşürme ile birlikte Divan edebiyatında ve kitabelerde en çok kullanıldığı yerlerden biri olarak anar.
Osmanlıca metinde hangi harfler sayılır?
Arap alfabesinin 28 harfi ile Farsça harfler پ, چ, ژ ve گ ile ک sayılır. ی ve ڭ gibi harflerin değeri kaynaklarda verilmediği için sayılmaz ve Sayılmayanlar kutusunda listelenir.
Neden ة ya da ء harfleri toplama girmiyor?
İncelenen iki kaynakta bu harflerin bir değeri verilmediği için sayfa onları sıfır sayar. Başka bir değer kullanan bir gelenek varsa, sonuç o gelenekle farklı çıkabilir.
Harekeli yazılmış bir metinde toplam değişir mi?
Hayır. Ünlü işaretleri (harekeler) ve uzatma çizgisi harf değildir, bu yüzden toplama girmez. Toplam yalnızca harflere göre hesaplanır.
Bu hesap bir tarihin doğru olduğunu gösterir mi?
Hayır. Sayfa yalnız harf değerlerini toplar. Bir sözcüğün toplamının bir olayın yılı olup olmadığı metnin yazarının seçimine bağlıdır ve sayfa bunu söylemez.
Girdiğim metin bir yere gönderiliyor mu?
Hayır. Hesap tarayıcınızda yapılır; yazdığınız metin sunucumuza gönderilmez ve sayfada saklanmaz.
Kaynaklar
- Vikipedi: Ebced hesabı (harf değerleri, Farsça harfler ve tarih düşürme)
- Wikipedia (İngilizce): Abjad numerals (yaygın ve Mağribî sıra, Farsça harfler)
Rakamlar ve metin en son 10 Kasım 2026 Salı tarihinde kontrol edildi.