Nasıl kullanılır?
- Terekenin değeri alanına ölüm tarihindeki toplam değeri yazın.
- Sağ kalan eş var, Sağ çocuk sayısı ve Anne ve baba alanlarını doldurun. Ölen çocukların torunlarını satır satır yazın.
- Yasal miras payları tablosunda her mirasçının payını, Saklı paylar tablosunda saklı payını okuyun.
Miras sırası: zümreler
Türk Medeni Kanunu, mirasçıları zümrelere ayırır. Birinci zümre altsoydur; ikinci zümre ana ve baba ile onların altsoyudur; üçüncü zümre büyük ana ve büyük babalar ile onların altsoyudur. Bir zümre varsa sonraki zümre mirasçı olmaz.
Sağ kalan eşin payı zümreye göre değişir (TMK 499). Eşin payı, birlikte olduğu zümreye göre belirlenir.
Birinci zümre: eş 1/4, kalan 3/4 çocuklara ve ölen çocukların kollarına eşit (TMK 495, 499/1)
İkinci zümre: eş 1/2, kalan 1/2 anne ve babaya (TMK 496, 499/2)
Üçüncü zümre: eş 3/4, kalan 1/4 büyük ana ve büyük babalara (TMK 497, 499/3)| Zümre | Mirasçılar | Eşin payı |
|---|---|---|
| Birinci | Çocuklar ve ölen çocukların altsoyu | 1/4 |
| İkinci | Anne ve baba; yoksa onların altsoyu (kardeşler) | 1/2 |
| Üçüncü | Büyük ana ve büyük babalar | 3/4; yoksa tamamı |
Saklı paylar (TMK 506)
Saklı pay, mirasbırakanın vasiyetle elinden çıkaramadığı paydır. Altsoy için yasal payın yarısı, anne ve babadan her biri için yasal payın dörtte biri, sağ kalan eş için altsoy ya da ana ve baba zümresiyle birlikte yasal payın tamamı, diğer hâllerde dörtte üçüdür (TMK 506(1), (2), (4)).
Kardeşlerin saklı payı yoktur: 506. maddenin üçüncü fıkrası 4 Mayıs 2007 tarihli 5650 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır. Tasarruf edilebilir kısım, saklı paylar dışında kalan kısımdır (TMK 505).
Bu araç neyi kapsamaz?
- Vasiyet, miras sözleşmesi ve mirastan feragat. Bu araç yasal mirası hesaplar.
- Tenkis davası, mirasçılıktan çıkarma ve sağlararası karşılıksız kazandırmalar (TMK 508 ve devamı).
- Borçlar ve cenaze giderleri: terekeden önce düşülür (TMK 507); araç tutarı brüt değer üzerinden hesaplar.
- Yabancı ülkede bulunan mal, ortaklık ve şirket payları ile miras vergisi.
Örnek: eş ve iki çocuk, terekenin değeri 1.200.000 TL
Sağ kalan eş birinci zümrede yüzde 25, yani 300.000 TL alır (TMK 499/1). Kalan 3/4 iki çocuğa eşit bölünür: her çocuk 3/8, yani 450.000 TL alır.
Saklı paylar: eşin yasal payının tamamı 300.000 TL, her çocuğun yasal payının yarısı 225.000 TL'dir; toplam 750.000 TL. Tasarruf edilebilir kısım 1.200.000 − 750.000 = 450.000 TL'dir.
| Mirasçı | Yasal pay | Saklı pay |
|---|---|---|
| Sağ kalan eş | 1/4 (300.000 TL) | 300.000 TL |
| Birinci çocuk | 3/8 (450.000 TL) | 225.000 TL |
| İkinci çocuk | 3/8 (450.000 TL) | 225.000 TL |
| Tasarruf edilebilir kısım | 450.000 TL |
Sık sorulan sorular
Eşin payı ne kadardır?
Birlikte mirasçı olunan zümreye göre değişir: altsoy ile 1/4, ana ve baba zümresi ile 1/2, büyük ana ve büyük babalar ile 3/4, başka mirasçı yoksa tamamı (TMK 499).
Ölen çocuğun çocukları miras alır mı?
Evet. Ölen çocuğun yerini onun altsoyu alır; ölen çocuğun payı, onun çocuklarına eşit olarak geçer (TMK 495).
Kardeşler saklı pay alır mı?
Hayır. Kardeşlerin saklı payı yoktur (TMK 505). Kardeşler yalnızca anne ya da babanın payını, ölen ebeveynin altsoyu olarak alabilirler (TMK 496).
Saklı pay ne işe yarar?
Mirasbırakan, saklı payları vasiyetle elinden çıkaramaz. Tasarruf edilebilir kısım, saklı paylar düşüldükten sonra kalandır (TMK 505 ve 506).
Evlatlık miras alır mı?
Evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olur (TMK 500). Bu araçta evlatlığı çocuk sayısına ekleyin.
Girdiğim bilgiler bir yere gönderiliyor mu?
Hayır. Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz tutar ve aile bilgileri hiçbir yere gönderilmez ve kaydedilmez.
Kaynaklar
Rakamlar ve metin en son 10 Kasım 2026 Salı tarihinde kontrol edildi.