Nasıl kullanılır?
- Tür alanından seçin: rastgele kimlik için sürüm 4, zamana göre sıralanan kimlik için sürüm 7 ya da ULID.
- Adet alanına 1 ile 1000 arasında bir sayı yazın.
- Sisteminiz gerektiriyorsa Büyük harf ya da Süslü parantez içinde kutusunu işaretleyin.
- Listeyi Kopyala ile kopyalayın ya da İndir ile her satırda bir kimlik olan metin dosyasını kaydedin.
UUID ve ULID biçimleri
UUID, 128 bitin 32 onaltılık rakam olarak 8-4-4-4-12 biçimindeki beş gruba yazılmasıdır; örneğin 3f2b8c1e-7a9d-4f3e-9b21-6d5e4c3b2a10. Sürüm rakamı türü, varyant bitleri ise RFC düzenini gösterir. ULID ise Crockford base32 ile yazılan 26 karakterlik bir kimliktir; örneğin 01ARZ3NDEKTSV4RRFFQ69G5FAV.
UUID sürüm 4: 122 rastgele bit
UUID sürüm 7: 48 bit zaman ve 74 bit daha
ULID: 48 bit zaman ve 80 rastgele bit
Sürüm 7 ve ULID zamana göre sıralanır
İkisi de Unix zamanını milisaniye olarak başa koyar; bu yüzden sonra üretilen kimlik önce üretilenden sonra gelir ve veritabanı dizinleri hızlı kalır. Aynı toplu üretimde aynı milisaniyede üretilen kimlikler sayaçla artar; liste böylece sıralı kalır (RFC 9562, bölüm 6.2 ve ULID belirtimindeki monotonluk kuralı).
Rastgele bitler ve kimliklerin kullanımı
- Rastgele bitler yalnızca saatten değil, tarayıcınızın kriptografik rastgele sayı üreticisinden gelir.
- Sürüm 4 zaman taşımaz ve sıralanmaz; sıra önemli değilse onu kullanın.
- UUID ya da ULID bir tanımlayıcıdır, parola ya da erişim anahtarı değildir. Birini gizli bir değer gibi kullanmayın.
Örnek: sürüm 7 ve ULID'de zamanı okumak
Sayfa yeni rastgele kimlikler üretir, bu yüzden örnek olarak var olan bir kimlik alınır. RFC 9562 ek A.6'daki UUID sürüm 7 örneğinin ilk 48 biti 017f22e279b0'dır; bu 1.645.557.742.000 milisaniye, yani 22 Şubat 2022 saat 19:22:22 UTC'dir.
ULID belirtimindeki 01ARZ3NDEKTSV4RRFFQ69G5FAV kimliğinin ilk on karakteri zamandır: 01ARZ3NDEK, 1.469.922.850.259 milisaniye, yani 30 Temmuz 2016 saat 23:54:10,259 UTC'dir.
| Kimlik | Zaman kısmı | Zaman (UTC) |
|---|---|---|
| 017f22e2-79b0-7cc3-98c4-dc0c0c07398f (UUID sürüm 7) | 1.645.557.742.000 ms | 22 Şubat 2022 19:22:22 |
| 01ARZ3NDEKTSV4RRFFQ69G5FAV (ULID) | 1.469.922.850.259 ms | 30 Temmuz 2016 23:54:10,259 |
Sık sorulan sorular
UUID sürüm 4, 7 ve ULID arasındaki fark nedir?
Sürüm 4 rastgeledir ve içinde zaman taşımaz. Sürüm 7, Unix zamanıyla başlayan bir UUID'dir; ULID ise aynı fikirle yazılan 26 karakterlik bir metindir. Oluşturulma sırasına göre sıralama gerekiyorsa sürüm 7 ya da ULID kullanın.
İki üretilmiş kimlik aynı olabilir mi?
Sürüm 4'ün rastgele alanı 2 üzeri 122 büyüklüğündedir; bu yüzden iki aynı kimlik pratikte imkânsızdır. Tek bir toplu üretimde, aynı milisaniyede üretilen sürüm 7 ve ULID kimlikleri sayaç arttığı için tekrar etmez.
Bu kimlikler parola ya da erişim anahtarı olarak güvenli mi?
Hayır. Kimlik gizli olacak şekilde tasarlanmamıştır ve sürüm 7 ile ULID, üretildiği zamanı da gösterir. Gizli bir değer için ayrı bir jeton üretici kullanın.
Sürüm 7 ya da ULID kimliğini çözünce zaman neden görünüyor?
İkisi de oluşturulma zamanını ilk 48 bitte, 1970'ten bu yana milisaniye olarak saklar. Kimliği gören herkes bu zamanı okuyabilir; kimliğe özel bilgi koymayın.
Sayfa ürettiği kimlikleri saklıyor ya da gönderiyor mu?
Hayır. Kimlikler tarayıcınızda üretilir; saklanmaz, yüklenmez ve kaydedilmez.
Kaynaklar
- RFC 9562: Evrensel Benzersiz Tanımlayıcılar (UUID), bölüm 5.4, 5.7 ve 6.2 (IETF)
- ULID belirtimi (GitHub, ulid/spec)
- Crockford base32 kodlaması (Douglas Crockford)
Rakamlar ve metin en son 10 Kasım 2026 Salı tarihinde kontrol edildi.